af­xa­ze­Tis, saq­ar­T­ve­los res­pub­li­ka, kon­f­liq­tis zo­na­Si ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bis man­da­tis da­zus­te­bi­sa da gag­r­Ze­le­bis Se­sa­xeb da­mo­u­ki­de­bel sa­xel­m­wi­fo­Ta Ta­na­me­gob­ro­bis wevri saxelmwifoebis me­Ta­u­rebis sab­Wos 1995 wlis 26 ma­i­sis ga­daw­y­ve­ti­le­bis da­nar­Ti

af­xa­ze­Tis, sa­qar­T­ve­los res­pub­li­ka, kon­f­liq­tis zo­na­Si ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bis man­da­ti.

da­mo­u­ki­de­bel sa­xel­m­wi­fo­Ta Ta­na­me­gob­ro­bis sa­xel­m­wi­fo­Ta me­Ta­u­re­bis sab­Wos ko­leq­ti­u­ri Za­le­bis ga­mo­ye­ne­bis Se­sa­xeb ga­daw­y­ve­ti­le­ba­Ta Se­sa­ba­mi­sad xor­ci­el­de­ba sam­S­vi­do­bo ope­ra­cia af­xa­ze­Tis, sa­qar­T­ve­los res­pub­li­ka, kon­f­liq­tis zo­na­Si.

Ses­rul­da ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bis wi­na­Se mdga­ri amo­ca­ne­bi kon­f­liq­tis mo­na­wi­le mxa­re­Ta Se­i­a­ra­Re­bu­li Za­le­bis da­So­ri­So­re­bis, xme­leT­ze, zRva­sa da sa­ha­e­ro siv­r­ce­Si cec­x­lis Sew­y­ve­tis Se­sa­xeb.

kon­f­liq­tis zo­na­Si gan­la­ge­bu­lia da­mo­u­ki­de­bel sa­xel­m­wi­fo­Ta Ta­na­me­gob­ro­bis sam­xed­ro kon­tin­gen­ti, ag­reT­ve sa­qar­T­ve­lo­Si ga­er­Ti­a­ne­bu­li ere­bis or­ga­ni­za­ci­is meT­val­yu­re­Ta mi­si­is sam­xed­ro meT­val­yu­re­e­bi.

1994 wlis 14 ma­i­sis cec­x­lis Sew­y­ve­ti­sa da Zal­Ta da­So­ri­So­re­bis Se­Tan­x­me­bis Se­sa­ba­mi­sad, Se­iq­m­na usaf­r­T­xo­e­bis zo­na, Se­i­a­ra­Re­bis Sez­Rud­vis zo­na da kon­t­ro­lis zo­na, rom­leb­Sic daT­q­mu­li da da­fiq­si­re­bu­lia Se­i­a­ra­Re­bi­sa da pi­ra­di Se­mad­gen­l­bis gar­k­ve­u­li do­ne­e­bi.

ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bi Se­as­ru­le­ben da­kis­re­bul amo­ca­nebs, rom­le­bic xels Se­uw­yo­ben af­xa­ze­Tis, sa­qar­T­ve­los res­pub­li­ka, kon­f­liq­tis srul­mas­S­ta­bi­a­ni mo­wes­ri­ge­bis uz­run­vel­yo­fas, gan­sa­kuT­re­biT, im na­wil­Si, rom Se­iq­m­nas ltol­vil­Ta wi­nan­del mud­miv sac­xov­re­bel ad­gi­leb­Si usaf­r­T­xo da Rir­se­u­li dab­ru­ne­bis, sa­er­Ta­So­ri­so hu­ma­ni­ta­ru­li sa­mar­T­li­sa da ada­mi­a­nis uf­le­ba­Ta nor­me­bis dac­vis uz­run­vel­yo­fis xel­Sem­w­yo­bi pi­ro­be­bi; gag­r­Zel­de­ba ag­reT­ve dax­ma­re­ba ga­naR­m­vis sa­mu­Sa­o­Ta Ses­ru­le­ba­Si.

(...)

kon­f­liq­tis zo­na­Si ga­sag­zav­ni per­so­na­lis mom­za­de­ba, mi­si ma­te­ri­a­lur-teq­ni­ku­ri uz­run­vel­yo­fa da fi­nan­su­ri xar­je­bis, maT So­ris ope­ra­ci­is ra­i­on­Si ma­Ti ga­day­va­nis xar­je­bis da­fi­nan­se­ba gan­xor­ci­el­de­ba im sa­xel­m­wi­fo­Ta xar­j­ze, rom­leb­mac es kon­tin­gen­ti da meT­val­yu­re­e­bi ga­ag­zav­nes.

5. ko­leq­ti­ur sam­S­vi­do­bo Za­leb­sa da sam­xed­ro meT­val­yu­re­Ta jgufs ekis­re­baT Sem­de­gi amo­ca­ne­bi...

a) cec­x­lis Sew­y­ve­tis mkac­rad dac­vis uz­run­vel­yo­fa, mSvi­do­bis dam­ya­re­ba da sa­o­ma­ri moq­me­de­bis ga­nax­le­bis Ta­vi­dan aci­le­ba kon­f­liq­tis zo­na­Si kon­f­liq­tis mo­na­wi­le mxa­re­Ta Se­i­a­ra­Re­bu­li for­mi­re­be­bis da­So­ri­So­re­bis gziT;

b) pi­ro­be­bis Seq­m­na wi­nan­del sac­xov­re­bel ad­gi­leb­Si im ada­mi­an­Ta usaf­r­T­xo da Rir­se­u­li dab­ru­ne­bi­sa, rom­leb­mac kon­f­liq­tis zo­na da­to­ves, ag­reT­ve ltol­vil­Ta da ad­gil­nac­val pir­Ta ne­ba­yof­lo­biT dab­ru­ne­bis Se­sa­xeb 1994 wlis 4 ap­ri­lis oT­x­m­x­ri­vi Se­Tan­x­me­bis sxva de­bu­le­be­bis Ses­ru­le­bis pi­ro­be­bi, maT So­ris oT­x­m­x­ri­vi ko­mi­si­is saq­mi­a­no­bi­saT­vis, ro­me­lic iq­m­ne­ba aR­niS­nu­li Se­Tan­x­me­bis Se­sa­ba­mi­sad;

g) Tval­yu­ris dev­ne­ba imi­sa, ro­gor as­ru­le­ben mxa­re­e­bi maT So­ris miR­we­ul Se­Tan­x­me­bebs, ker­Zod, 1993 wlis 1 de­kem­b­ris ga­ge­bis me­mo­ran­dums, 1994 wlis 13 ian­v­ris ko­mu­ni­kes mo­la­pa­ra­ke­­bis me­o­re ra­un­dis Se­sa­xeb, 1994 wlis 4 ap­ri­lis gan­c­xa­de­bas qar­Tul-af­xa­zu­ri kon­f­liq­tis po­li­ti­ku­ri mo­wes­ri­ge­bis Ro­nis­Zi­e­ba­Ta Se­sa­xeb da 1994 wlis 14 ma­i­sis Se­Tan­x­me­bas cec­x­lis Se­w­y­ve­ti­sa da Zal­Ta da­So­ri­So­re­bis Se­sa­xeb, ag­reT­ve sxva Se­saZ­lo Se­Tan­x­me­bebs, rom­leb­sac mxa­re­e­bi da­de­ben viT­re­bis yov­lis­mom­c­ve­li po­li­ti­ku­ri mo­wes­ri­ge­bis pro­ces­Si;

d) xe­lis Sew­yo­ba kon­f­liq­te­biT da­za­ra­le­bu­li ra­i­o­ne­bis aR­d­ge­nis, maT So­ris hu­ma­ni­ta­ru­li dax­ma­re­bis ga­we­vis, ga­naR­m­vis, mo­sax­le­o­bis si­coc­x­lis uz­run­vel­yo­fis Zi­ri­Tad sis­te­ma­Ta aR­d­ge­ni­saT­vis;

e) mo­sax­le­o­bis ise­Ti sa­ar­se­bo mniS­v­ne­lo­bis sak­van­Zo sis­te­me­bis usaf­r­T­xo­e­bis uz­run­vel­yo­fa, ro­go­ri­caa en­gur­he­si da sxve­bi;

v) xe­lis Sew­yo­ba sa­er­Ta­So­ri­so hu­ma­ni­ta­ru­li uf­le­be­bi­sa da ada­mi­a­nis uf­le­be­bis nor­ma­Ta dac­vis uz­run­vel­yo­fi­saT­vis;

z) mWid­ro Tan­m­S­rom­lo­ba ga­e­ros meT­val­yu­re­Ta mi­si­is per­so­nal­Tan da re­gi­on­Si myof ga­er­Ti­a­ne­bu­li ere­bis or­ga­ni­za­ci­is sxva per­so­nal­Tan;

T) kon­t­ro­lis gan­xor­ci­e­le­ba af­xa­ze­Tis far­g­lebs ga­re­dan mo­su­li pi­re­bi­sa­gan Sed­ge­ni­li yve­la mo­xa­li­se Se­i­a­ra­Re­bu­li for­mi­re­bis daS­li­sa da gay­va­ni­sad­mi;

i) mZi­me sab­r­Zo­lo teq­ni­ki­sad­mi kon­t­ro­lis ga­na­xor­ci­e­le­ba sa­qar­T­ve­lo­Si ga­e­ros meT­val­yu­re­Ta mi­si­as­Tan ur­Ti­er­T­q­me­de­biT.

ko­leq­ti­ur sam­S­vi­do­bo Za­leb­sa da sam­xed­ro meT­val­yu­re­Ta jgufs am Za­le­bis sar­d­lis ga­daw­y­ve­ti­le­biT kon­f­liq­tis mo­na­wi­le ori­ve mxa­ris xel­m­Z­R­va­ne­lo­bas­Tan Se­Tan­x­me­biT Se­uZ­li­aT ga­daw­y­vi­ton sxva amo­ca­ne­bic kon­f­liq­tis zo­na­Si ope­ra­ci­is gan­xor­ci­le­bis dros, amas­Tan ixel­m­Z­R­va­ne­lon da­pi­ris­pi­re­bul mxa­re­Ta So­ris mSvi­do­bis uz­run­vel­yo­fi­sa da gan­m­t­ki­ce­bis mis­w­ra­fe­biT.

6. kon­f­liq­tis zo­na­Si ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bis sar­da­li (Semdeg-sardali) eq­vem­de­ba­re­ba da­mo­u­ki­de­bel sa­xel­m­wi­fo­Ta Ta­na­me­gob­ro­bis sa­xel­m­wi­fo­Ta me­Ta­u­re­bis sab­Wos. sa­kiT­xeb­ze, rom­leb­sac ope­ra­ti­u­li ga­daw­y­ve­ta sWir­de­baT, igi kon­sul­ta­ci­ebs mar­Tavs Ta­na­me­gob­ro­bis wev­ri sa­xel­m­wi­fo­e­bis sa­ga­reo saq­me­Ta mi­nis­t­re­bis sab­Wos Tav­m­j­do­ma­res­Tan da Ta­na­me­gob­ro­bis wev­ri sa­xel­m­wi­fo­e­bis Tav­dac­vis mi­nis­t­re­bis sab­Wos Tvmjdo­ma­res­Tan, uSu­a­lod xel­m­Z­R­va­ne­lobs sam­S­vi­do­bo ope­ra­ci­is gan­xor­ci­e­le­bas da aris ko­leq­ti­u­ri sam­S­vi­do­bo Za­le­bis mTe­li pi­ra­di Se­mad­gen­lo­bis uSu­a­lo uf­ro­si.

(...)

(Сборник документов, касающихся вопроса урегулирования конфликта в Абхазии, Грузия, принятых в период 1992 по 1999 г.г., составитель Г. Уридия, Тб., 1999 gv. 53-57. saku­Ta­ri Tar­g­ma­ni)