saqarTvelos respublikis uzenaesi sabWos
prezidiumis gancxadeba
ukanasknel xanebSi
ruseTis parlamentSi, axla ki rsfsr saxalxo deputataTa yrilobazec, sul ufro
xSirad gaismis muqara saqarTvelos respublikis mimarT. iReben
ultimatur `gadawyvetilebebsa~ da `dadgenilebebs~, mimarTvebs ssr kavSiris
centraluri organoebisadmi im mizniT, rom gansakuTrebuli sanqciebi gamoiyenon
saqarTvelos mimarT.
sinanuliT unda
aRvniSnoT, rom garkveuli wreebi, rogorc rsfsr uzenaes sabWoSi, aseve mis gareT,
iyeneben ra yofili ssr kavSiris mTavrobis mier provocirebul konfliqts e.w.
samxreT oseTSi, cdiloben zemoqmedeba moaxdinon ruseTis mTavrobasa da
prezidentze da arsebiTad aiZulon isini ganagrZon Zveli, tradiciuli imperiuli
politika saqarTvelos mimarT.
ruseTisa da
msoflios sazogadoebriobis motyuebis mizniT xdeba usafuZvlo Tezisis gazviadeba
saqarTvelos respublikis agresiulobis Sesaxeb. amasTan
mondomebiT ifareba saqarTveloSi erovnebaTSorisi konfliqtis mTavari damnaSave _
yofili ssr kavSiris mTavroba. sruliad yalbia rsfsr
uzenaesi sabWos Tavjdomaris b-n abdulatipovis cnoba saqarTvelodan CrdiloeT
oseTSi asi aTasobiT osi ltolvilis Taobaze. SegaxsenebT, rom
mosaxleobis 1989 wlis sakavSiro aRweris monacemebiT mTeli yofili samxreT oseTis
avtonomiuri olqis mosaxleoba Seadgenda 98. 527 kacs, romelTagan
osi erovnebisa iyo 65.238. Tu qarTvel ltolvilebsac CavTvliT am olqidan,
romelTa ricxvmac 20 aTass miaRwia, e. w. samxreT oseTSi ukve arc erTi mcxovrebi
ar unda darCeniliyo. maS viRas `icavs~ iq sabWoTa
jari? vis Soris xdeba konfliqti?
cnobilia, rom
yofili samxreT oseTis avtonomiuri olqis osi mosaxleobis nawilma, romelmac
saqarTvelos sazRvrebis datoveba isurva, miiRo emigraciis nebarTva saqarTvelos
respublikis mTavrobisgan kompensaciis gadaxdiT da, maSasadame, es xalxi
ltolvilebad ver CaiTvleba. ufro metic, bevri osi
ojaxi, romelic midis CrdiloeT oseTSi da iRebs iq ltolvilis statuss Sesabamisi
fuladi kompensaciiT, Semdeg brundeba saqarTveloSi, Zvel sacxovrebel adgilze. maT xarjze xom ar gaizarda ase uzomod yofil `ltolvilTa~
ricxvi?
CrdiloeT oseTis xelmZRvaneloba, romelic spekulirebas eweva xalxis
ubedurebiT, cdilobs miiRos, rsfsr-s uzenaesi sabWo ki cdilobs gaamarTlos
damatebiTi fuladi saxsrebis gamoyofa ltolvilTa mozRvavebis gamo, Tumca sinamdvileSi es fuli daixarjeba
osi eqstremistebisaTvis samxedro daxmarebasa da saqarTveloSi samxedro
moqmedebaTa eskalaciaze, rasac Cven ganvixilavT, mxolod da mxolod rogorc
ruseTis parlamentis mier damoukidebeli saqarTvelos winaaRmdeg mimarTuli
agresiisTvis xelis Sewyobas.
Cven mTeli kategoriulobiT kvlav da kvlav vacxadebT,
rom konfliqti e.w. samxreT oseTSi da misi Sedegebi qarTul mxares ki ar
Seuqmnia, aramed mTlianad osuri nacionalizmis geopolitikuri interesebidan da
ssr kavSiris xelmZRvanelobis imperiuli miswrafebebidan momdinareobs.
ramdenadac konfliqti saqarTvelos respublikis teritoriaze mimdinareobs da
masSi uSualod sabWoTa kavSiris saokupacio jarebi monawileoben, romlebic os
eqstremistebTan erTad moqmedeben, agresori mxolod erT pirs SeiZleba ewodos _
sabWoTa mTavrobas da saqarTvelosTvis, rogorc agresiis msxverplisaTvis, an
visTvisac gnebavT, miyenebuli mTeli materialuri zaralis kompensacia, mTlianad
ekisreba ssr kavSiris mTavrobas anda mas, vinc Tavs mis memkvidred Tvlis.
saqarTvelos
respublikis uzenaesi sabWos prezidiumma, mTavroba mtkice protests gamoTqvamen
ruseTis uzenaesi sabWosa da ruseTis saxalxo deputatTa yrilobis pretenziebis
gamo saqarTvelos mimarT d aim usafuZvlo gadawyvetilebaTa da dadgenilebaTa gamo,
romlebic mtrul Zalebs ruseTsa da saqarTvelos Soris urTierTobis gamwvavebis
saSualebas aZlevs.
Tavis mxriv saqarTvelos respublikis uzenaesi sabWo
eZebs gzebs Seqmnili mdgomareobidan gamosasvlelad e.w. samxreT oseTSi
konfliqtTan dakavSirebiT da erT-erT gzad miiCnevs gaerTianebuli erebis
organizacias mimarTos TxovniT, raTa saqarTveloSi gamoagzavnos saerTaSoriso
eqspertebi.
(saqarTvelos respublikis uzenaesi sabWos
uwyebebi, # 11, 1991 weli, gv. 31-32)